عبور اصفهان از فروش تراکم؛ تغییر پارادایم درآمدی در مدیریت شهری
مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در امور سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی گفت: ادامه شهرفروشی برای اصفهان ممکن نیست و حکمرانی دیجیتال میتواند همزمان کیفیت زندگی و پایداری مالی شهر را ارتقا دهد.
به گزارش پایگاه خبری سیبه نیوز ، نادر آخوندی، مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکتهای مردمی، با تبیین تحولات بنیادین مدیریت شهری در دهههای اخیر، بر ضرورت عبور از مدلهای سنتی تأمین مالی در کلانشهرها تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه شهرهای بزرگ جهان اظهار کرد: الگوهای متداول گذشته که عمدتاً بر فروش تراکم، تغییر کاربری و توسعه کالبدی بدون چارچوب پایدار استوار بودهاند، اگرچه در مقاطع کوتاهمدت منابع درآمدی ایجاد کردهاند، اما در بلندمدت به فرسایش سرمایههای شهری، افزایش هزینههای خدمات عمومی، تشدید فشارهای زیستمحیطی و افت کیفیت زندگی شهروندان منجر شدهاند.
مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان با بیان اینکه در این رویکرد سنتی، شهر بهعنوان یک دارایی مصرفشدنی تلقی میشد، افزود: چنین نگاهی شهر را نه یک سیستم زنده و پایدار، بلکه منبعی موقت برای جبران کسری بودجه میدید؛ رویکردی که اگرچه درآمدزاست، اما سرمایههای کالبدی، زیستمحیطی و اجتماعی شهر را بهتدریج مستهلک میکند.
وی با اشاره به یافتههای مطالعات اقتصادی و شهری تصریح کرد: تجربههای جهانی نشان میدهد اتکا به فروش منابع غیرقابل بازگشت، از منظر اقتصادی ناپایدار بوده و پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی سنگینی به همراه دارد. این مسئله برای شهری با پیشینه تاریخی و فرهنگی اصفهان، اهمیتی دوچندان دارد و تغییر پارادایم درآمدی را به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل میکند.
آخوندی با تشریح مفهوم شهرفروشی اظهار کرد: برخلاف تصور رایج، فروش تراکم و زمین بهمعنای تولید ثروت نیست، بلکه مصرف سرمایه شهری است؛ چراکه خروج دائمی سرمایه از چرخه شهر، در نهایت هزینههای نگهداشت زیرساختها، توسعه خدمات عمومی و بازسازی محیط زیست را چند برابر میکند.
وی افزود: بررسی تجربه شهرهای بزرگ ایران نشان میدهد هزینههای تحمیلی به زیرساختها پس از فروش تراکم، در بسیاری موارد سه تا پنج برابر درآمد اولیه افزایش مییابد و این موضوع ریسکهای مالی و زیستمحیطی بلندمدت را بهشدت تشدید میکند.
مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان با تأکید بر لزوم تحول در حکمرانی شهری گفت: از اواخر دهه ۲۰۰۰، شهرهای پیشرو مسیر حرکت به سمت حکمرانی دیجیتال و اقتصاد هوشمند شهری را در پیش گرفتهاند؛ در این رویکرد، شهر دیگر کالایی برای فروش نیست، بلکه پلتفرمی برای خلق ارزش مستمر، شفاف و پایدار محسوب میشود.
وی ادامه داد: اقتصاد هوشمند شهری با تبدیل شهر به سیستمی پویا و مولد، امکان تأمین درآمد از مسیرهایی مانند بهینهسازی مصرف انرژی، مدیریت هوشمند حملونقل، توسعه خدمات دیجیتال و مشارکت هدفمند بخش خصوصی را فراهم میکند و تصمیمگیریها نیز بر پایه دادههای دقیق و تحلیلهای سیستماتیک انجام میشود.
آخوندی شاخصهای کلیدی این رویکرد را کاهش انتشار دیاکسیدکربن، صرفهجویی در مصرف انرژی، کاهش زمان پاسخدهی خدمات شهری، ارتقای رضایت شهروندان و افزایش بازدهی مالی خدمات دیجیتال عنوان کرد.
وی با اشاره به نمونههای موفق بینالمللی اظهار کرد: شهر سنگاپور بخش قابل توجهی از درآمد خود را از طریق خدمات هوشمند، مدیریت بهینه زیرساختها و حتی صادرات دانش مدیریت شهری تأمین میکند و سامانههای حملونقل و پارکینگ دیجیتال در این شهر، همزمان منجر به کاهش مصرف انرژی و ایجاد درآمد پایدار شدهاند.
مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان افزود: شهرهایی مانند آمستردام، وین و هلسینکی نیز نشان دادهاند که حفظ محیط زیست، صیانت از میراث فرهنگی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، با ایجاد درآمد پایدار در تضاد نیست؛ بهگونهای که مدیریت هوشمند ترافیک در آمستردام صرفهجویی میلیونها یورویی در مصرف سوخت و کاهش محسوس زمان سفر را به همراه داشته است.
وی با اشاره به تغییر نقش شهرداریها در این الگو خاطرنشان کرد: در زیستبوم جدید حکمرانی شهری، شهرداری از نهادی صرفاً خدمترسان به تنظیمگر هوشمند و محرک نوآوری تبدیل میشود و با فراهمسازی بسترهای قانونی، فناورانه و دادهمحور، زمینه فعالیت استارتاپها و کسبوکارهای خصوصی در حوزه خدمات شهری را مهیا میکند.
آخوندی مدلهایی مانند مالیات بر خدمات شهری مبتنی بر داده، اشتراک خدمات دیجیتال و مشارکت عمومی-خصوصی را از جمله ابزارهای نوین درآمدی برشمرد و افزود: این مدلها میتوانند جایگزین فروش داراییهای شهری شده و درآمدی پایدار، شفاف و قابل پیشبینی برای مدیریت شهری ایجاد کنند.
وی با تأکید بر شرایط خاص اصفهان اظهار کرد: بافت تاریخی ارزشمند،محدودیت منابع آبی و فشارهای فزاینده ترافیکی، امکان تداوم مسیر سنتی شهرفروشی را از این شهر سلب کرده است و سرمایهگذاری در زیرساختهای دادهای و اقتصاد دانشبنیان، مسیری منطقی و آیندهنگرانه برای اصفهان محسوب میشود.
مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان در پایان تصریح کرد: پیام تجربههای جهانی روشن است؛ حکمرانی دیجیتال، دادهمحوری و مشارکت فعال شهروندان، جایگزین قطعی شهرفروشی در شهرهای آینده خواهد بود و اصفهان میتواند با تکیه بر این رویکرد، الگویی از شهری هوشمند، کارآمد و پایدار ارائه دهد؛ شهری که در آن خلق ارزش، جایگزین فروش منابع محدود و غیرقابل بازگشت شده است.